Hijyen ve Sanitasyon
Şarköy Meslek YüksekokuluAşçılık
- Kodu
- ASC102
- Yarıyılı
- 2026-2027 Güz Yarıyılı
- Teorik
- 3
- Uyg.-Lab
- 0-0
- Kredi
- 3
- AKTS
- 4
- Dersin türü
- Zorunlu
- Düzeyi
- Ön Lisans
- Dili
- Türkçe
- Kategorisi
- Temel mesleki dersler
- Ön koşul (tavsiye)
- Dersin Ön Koşulu Yoktur.
- Dersi veren
- Öğr. Gör. SİNEM AKMAN
Dersin amacı
1- Gıda üretim alanlarında HACCP (Hazard Analysis and Critical Control Points-Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları) programlarını öğrenmek
2-Üretim öncesi faaliyetlerde hijyen ve sanitasyon kurallarını öğrenmek
3-Üretim faaliyetlerinde hijyen ve sanitasyon kurallarını öğrenmek
4-İşletme giriş ve çıkışlarında sanitasyon kurallarını öğrenmek
5-Üretim sonrası faaliyetlerde hijyen ve sanitasyon kurallarını öğrenmek
6-Ambalajlama ve etiketleme kurallarını öğrenmek
Öğrenme çıktıları
- ÖÇ-1Hijyen ve sanitasyonun önemi kavrar
- ÖÇ-2Besinleri hazırlama ve pişirmede hijyenin önemini kavrar
- ÖÇ-3Personel hijyeninin önemi kavrar
- ÖÇ-4HACCP sisteminin temel prensiplerini kavrar
- ÖÇ-5Besinlerin Bozulma nedenlerini kavrar
- ÖÇ-6Ambalaj malzemelerinin önemini kavrar
Dersin içeriği
Hijyen, sanitasyon, besin hijyeni, personel hijyeni, besinlerin bozulma nedenleri ve HACCP’in tanımı, önemi, gıda katkı maddeleri ve ambalajlama konularından oluşturmaktadır.
Haftalık konular
| Hafta | Konu | Ön hazırlık / yöntem |
|---|---|---|
| 1 | Hijyen ve sanitasyonun tanımı önemi ve özellikleri | |
| 2 | Besinlerin satın alınması ve depolanmasında hijyen | |
| 3 | Besinleri hazırlama ve pişirmede hijyen | |
| 4 | Besinlerin porsiyonlanması ve servisinde hijyen | |
| 5 | Personel hijyeni, tanımı ve önemi | |
| 6 | Personel Hijyen Eğitimi | |
| 7 | HACCP sisteminin temel prensipleri | |
| 8 | Besinlerin Bozulma nedenleri (biyolojik etmenler) | |
| 9 | Ara Sınav | |
| 10 | Besinlerin Bozulma nedenleri (kimyasal etmenler) | |
| 11 | HACCP´in tanımı ve önemi | |
| 12 | Ambalaj malzemeleri tanımı, önemi ve özellikleri | |
| 13 | Gıda katkı maddeleri, tanımı, sınıflandırılması ve kullanım alanları | |
| 14 | Mutfak, Personel Hijyen Uygulamaları | |
| 15 | Final Sınavı | |
| 16 | Final Sınavı |
Kaynaklar ve materyaller
- Ders notu
- 1.Yiyecek İçecek İşletmelerinde Gıda ve Personel Hijyeni- Prof. Dr. Nilüfer Koçak
2.Gıda ve Personel Hijyeni- Prof. Dr. Sıdıka Bulduk
3.Temel Gıda Hijyeni-Prof. Dr. Deniz Göktan, Prof. Dr. Günnur Tunçel - Diğer kaynaklar
- Konu ile ilgili bilimsel çalışmalar, makaleler.
- Dokümanlar
- Öğretim Elemanı Ders Dökümanları
- Ödevler
- Dönem içi ödevler
- Sınavlar
- Ara Sınav
Final Sınavı
Değerlendirme
- Arasınav 1 %30
- Dönem Sonu Sınavı %70
Program çıktıları ile ilişkisi
- PÇ-1Atatürk İlkeleri konusunda bilinçli ve İnkılâp Tarihi konusunda bilgi sahibi olmak. Türkiye’nin tarihi ve turistik yerleri hakkında bilgi sahibi olmak.
- PÇ-2Gastronomi alanındaki kavramlar, teknikler ve yenilikler ile ürün bilgisi konusunda kapsamlı bilgi sahibidir. Bu konularda araştırma yapma ve geliştirme becerisine sahiptir.
- PÇ-3Gıda ve yemekleri tarih, coğrafya, kültür ve beslenme bilimleri çerçevesinde değerlendirir.
- PÇ-4Gönüllü çalışmalarla ilgili proje geliştirme süreçlerinin kuramsal temellerini açıklar. Gönüllü çalışmalarda hangi etik ilke ve kurallara uyulması gerektiğini açıklar.
- PÇ-5Menü planlama ilkeleri doğrultusunda; yiyecek-içecek maliyet analizi, kontrolü, fiyatlandırması yapar ve çeşitli menüler geliştirir. Bir gıda işletmesini etkin bir şekilde yönetebilecek yönetim teorilerini ve uygulamalarını, personel alım ve değerlendirme süreçlerini bilir ve uygular.
- PÇ-6Mutfak uygulamalarında ve gıda üretiminde kullanacakları sebzelerin ve taze otların yetiştirme teknikleri ile ilgili uygulamalı bilgi sahibidirler.
- PÇ-7Pasta ve diğer hamur işleri, ekmekler, pandispanya ve diğer pasta tabanı hamurları, kremalı soslar, meyve sosları ve jöle yapımı; sıcak ve soğuk tatlılar, dondurmalar ve sorbeler, şeker işleri, süslemeler, dekorasyon ve sunum, çikolata yapımı konusunda yetkindir.
- PÇ-8Sanat ve estetikle ilgili temel kavramlarla tanışmalarını ve sanatın toplumsal tarihine ilişkin bir bakış açısı kazanmalarıyla birlikte gastronomiyle olan ilişkisini ortaya koymaktır.
- PÇ-9Temel beslenme ilkeleri ile ilgili bilgiye sahip olmak. Gıda teknolojisi ile ilgili bilgiye sahip olmak ve gıdaların saklanması ve korunmasını yöntemlerini bilmek.
- PÇ-10Turizm işletmelerinde ve toplu beslenme yerlerinde hijyen ve sanitasyon konusunda bilgi sahibi olmak ve hijyen kurallarını uygulamak.
- PÇ-11Ulusal ve uluslararası mutfaklar hakkında bilgi sahibi olur. Bu çerçevede temel pişirme tekniklerini bilir, uygular ve geliştirir.
- PÇ-12Üretim aşamasından sunum aşamasına kadar yiyecek-içecek üretimi ile ilgili tüm süreçleri bilir. Gıda üretim sistemlerini ve bu alandaki yeni yaklaşımları derinlemesine anlayabilir ve bu aşamada çıkabilecek sorunları tanımlayıp çözebilir. Alanı ile ilgili fiziksel ortamı tasarlar, araç-gereç ve teknolojileri bilir ve kullanır; gerektiğinde bu çerçevede yeniliklerin oluşmasında rol alır.
- PÇ-13Yemeği ve pişirme işlemini bir sanat olarak benimser; yiyeceklerin görsel sunumunun tasarlanması ve görsel olarak belgelenmesi konusunda yetkinlik sahibidir.
- PÇ-14Yiyecek- içecek işletmeciliği hakkında bilgi sahibi olmak. Her tür yiyecek ve içecek servisi ile ilgili teknik bilgi ve beceriye sahip olarak uygulamak.
- PÇ-15Ziyafet ve protokol organizasyonları hakkında bilgi ve donanımlı olmak. Mutfak hizmetleri ve teknikleri ile ilgili bilgi ve beceriye sahip olmak. Endüstriyel yemek üretimi konusunda teknik bilgi ve yemek üretimi becerisine sahip olmak.
| ÖÇ-1 | ÖÇ-2 | ÖÇ-3 | ÖÇ-4 | ÖÇ-5 | ÖÇ-6 | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| PÇ-1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| PÇ-2 | 2 | 1 | 2 | 1 | 2 | 1 |
| PÇ-3 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| PÇ-4 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| PÇ-5 | 3 | 3 | 3 | 4 | 3 | 3 |
| PÇ-6 | 1 | 2 | 1 | 4 | 4 | 3 |
| PÇ-7 | 4 | 4 | 3 | 4 | 4 | 3 |
| PÇ-8 | 1 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| PÇ-9 | 4 | 5 | 4 | 5 | 5 | 4 |
| PÇ-10 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 |
| PÇ-11 | 2 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 |
| PÇ-12 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 |
| PÇ-13 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 |
| PÇ-14 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 |
| PÇ-15 | 2 | 4 | 3 | 3 | 4 | 4 |
AKTS iş yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre | Toplam |
|---|---|---|---|
| Ders süresi(sınav haftası dahildir: toplam ders saati) | 16 | 3 | 48 |
| Ara Sınav 1 | 1 | 35 | 35 |
| Dönem Sonu Sınavı | 1 | 30 | 30 |
| Sınıf dışı ders çalışma süresi(ön çalışma, pekiştirme) | 8 | 1 | 8 |
| Toplam iş yükü | 121 | ||
| Toplam iş yükü / 30 | 4 | ||
| Dersin AKTS kredisi | 4 | ||